راه زینب سلام الله علیها

«جایگاه عدالت اقتصادی در تمدن نوین اسلامی»

 الهه محمدعلی(سطح 2، حوزه علمیه راه زینب علیهاالسلام)

چکیده

نظام‌ سياسي‌ و دولت‌، لازمة‌ زندگي‌ اجتماعي‌ و زندگي‌ سياسي‌ است. زندگي‌ سياسي‌ بدون‌ نظم‌ عمومي‌ و فردي‌ ممكن‌ نيست. غایت مندی زندگی انسان و نگرش واقع گرایی به سعادت و خیر، از بارزترین ویژگی‏های فلسفه‏ی اجتماعی با نگرش دینی و اسلامی است. عدالت واقع‌گرا بیانگر روابط، نهادها و ساختارهای خاصی در واقعیت نظم اقتصادی و اجتماعی است. با ظهور و پیدایش اندیشه‏های جدید و تفکر نسبی گرایی، که بر مبنای نظریه‏ی اومانیستی خود بنیادگرایانه، توانست به عنوان تفکری مسلط و اندیشه‏ای حاکم جای خود را باز کند، با مبدأ قرار گرفتن انسان به عنوان خاستگاه معرفت و شناخت، از انسان موجودی ساخت که مستقل و بی‏نیاز از هر منبع و مرجع دیگری محور ارزش‏ها و نیز معیار و ملاک آن قرار گرفت. در حالی که در نگرش دینی، عدالت و تمامی ابعاد آن، سرچشمه‏ی الهی دارد و در چارچوب شریعت قابل تعریف است. بنابراین در این رهیافت عدالت چهره‏ی الهی و آرمانی دارد.جوامعی هستندکه با استفاده از آزادی همه‏ی منافع و مزایای طبیعی و اجتماعی را به سوی خود جذب می‏کنند و آزادی را در انحصار خود درمی‏آورند. به همین جهت نیاز به بررسی برابری ضروری است، و انسان‏ها خواهان آن می‏گردند، تا از آزادی بکاهند تا بتوانند به برابری دست یابند. در نتیجه برابری بر آزادی حکومت می‏کند، نیاز به برابری نیز در واقع نیاز به عدالت است، زیرا آنجا که جای برابری و تساوی است، برابری در ذات و عمل به عدالت وجود دارد. بنابراین عدالت والاترین ارزش‏ها است. نوع نگرش انسان به هستی و دنیا هسته‏ی اصلی جهان بینی هر مکتبی را تشکیل می‏دهد. از این رو در پژوهش حاضر نویسنده در صدد است با روش توصیفی تحلیلی به تبیین عدالت در بعد اقتصادی بپردازد، چراکه آن چه مبنای تمدن اسلامی را در یک جامعه ی دینی قرار می دهد و به تبع آن نظام اقتصادی سالم شکل می‏گیرد، عدالت است.

کلید واژه ها: تمدن، تمدن نوین اسلامی، عدالت، عدالت اقتصادی، عدالت واقع گرا

«جایگاه معنویت دینی در تمدن نوین اسلامی»

مینا جعفری(سطح2 ،حوزه علمیه راه زینب علیهاالسلام)

چکیده

معنویت گوهر اصلی و مرکزی و اجتناب‌ناپذیر دین است همه ادیان به این گوهر مشترک دعوت می کنند .معنویت عنصر تفکیک ناپذیر زندگی بشر بوده و فاکتور مهمی است که با تقویت آن از مسیر صحیح، انسان قادر است بسیاری از مشکلات خود فائق آید. تمدن بدون معنوی ت نه تنها نمی تواند آدمی را رستکار کند بلکه گاه موجب دور شدن آدمی از سعادت دنیوی و اخروی می شود. اگر تمدن نوین بر پایه معنویت و رضوان الهی پایه‌گذاری شود تمدنی پویا ،همگانی، عدالت آفرین و جامع خواهد بود .در تمدنی که بر پایه معنویت بنانشود برخی از نمادهای تمدنی همانند معماری، توسعه ،صنعتی ،کشاورزی و غیره قابل دستیابی است ولی تمدن جامع تنها در سایه توجه به معنویت و با عنایت به عقاید حقه حاصل می‌شود.

کلید واژه‌ها: تمدن نوین اسلامی، معنویت، معنویت دینی

«جایگاه عقلانیت در شکل گیری تمدن نوین اسلامی»

سمیه اسماعیلی(سطح2 ، حوزه علمیه راه زینب علیهاالسلام)

چکیده                                                                                      

هدف این مقاله، بررسی جایگاه عقلانیت در شکل گیری تمدن نوین اسلامی در حکومت اسلامی می باشد. دیدگاه دانشمندان غربی و شرقی درباره جایگاه عقلانیت و کارکردها و اقسام آن متفاوت و گاها متضاد یکدیگر بوده است. این پژوهش با طرح این پرسش که « ارتباط بین عقلانیت وحیانی با تمدن نوین اسلامی چگونه است؟ » در صدد است با استفاده از روش توصیفی و پژوهشی، مجموعه ای از پاسخ های اندیشمندان غربی و شرقی را استخراج کند و مورد بررسی قرار دهد و در نهایت دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای درباره عقلانیت و جایگاه آن را در انقلاب اسلامی بررسی کند. از دید رهبری، عقلانیت، جزء جدانشدنی انقلاب به شمار می‌رود که در کنار دو مفهوم معنویت و عدالت، ابعاد اصلی مکتب امام خمینی (ره) را تشکیل می‌دهد. انقلاب بر حسب عقلانیت خاص خود به تولید مفاهیمی می‌پردازد که برای اداره جامعه و حرکت به سمت الگوی مطلوب پیشرفت از اهمیت اساسی برخوردار است. توجه به اینکه اکثر دانشمندان شرقی برخلاف دانشمندان غربی قائل به عقلانیت وحیانی هستند و اندیشمندان غربی که عقلانیت را تنها مبتنی بر آموزه‌های ذهنی و قوه مجرد عقلی می‌دانند، اما دانشمندان شرقی چون امام خمینی(ره) و آیت الله خامنه‌ای علاوه بر این آموزه‌ها بر مفاهیمی عملی و تمدن‌ساز که جمهوری اسلامی باید در راستای تحقق آن حرکت کند، تکیه کرده اند. بنابراین ترسیم و بازنمایی اینکه کدام نوع برداشت از عقلانیت، جامع و کامل در شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی در جامعه می باشد مقصود این نوشتار است.

کلید واژه ها: انقلاب اسلامی، حکومت اسلامی، تمدن، تمدن نوین اسلامی، عقلانیت .